De Miljoenennota verdeelt het geld. Maar wie organiseert het resultaat?
Op Prinsjesdag gaat het vooral over geld. Welke plannen heeft het kabinet? Wat kosten ze? Waar wordt meer in geïnvesteerd […]
Bezuinigen én investeren vraagt om scherpe keuzes: welk werk kan verdwijnen, welke capaciteit moeten we versterken en welke veranderingen verdienen werkelijk voorrang?
‘Tot en met 2035 moeten we 3,5 miljard euro bezuinigen én we moeten de overheid slagvaardiger maken, wat vraagt om investeringen.’ Met die uitspraak legt staatssecretaris Eric van der Burg een belangrijk vraagstuk op tafel.
Het is een vraagstuk dat veel organisaties herkennen. Kosten moeten omlaag, terwijl klanten meer verwachten, technologie zich ontwikkelt en nieuwe wetgeving om aanpassingen vraagt. Tegelijkertijd zijn ervaren medewerkers en verandervermogen schaars.
Besparen vraagt dan soms eerst om investeren. Maar ook veranderen kost tijd en capaciteit. Welke investeringen helpen de organisatie daadwerkelijk vooruit? En welke activiteiten kunnen stoppen?
Een korting maakt het werk nog niet eenvoudiger
Wanneer budgetten krimpen terwijl taken en verwachtingen gelijk blijven, moet dezelfde organisatie hetzelfde werk met minder middelen uitvoeren. Zonder aanpassing van de opdracht en werkwijze kunnen achterstanden en herstelwerk ontstaan.
Ook kan een besparing op de ene afdeling extra werk veroorzaken op een andere. Of bij klanten, burgers en ketenpartners, die meer gegevens moeten aanleveren of zelf hun weg moeten vinden tussen verschillende loketten en systemen.
Slagvaardiger worden vraagt daarom om inzicht in de volledige keten: welke werkzaamheden kunnen vervallen en welke veranderingen maken de dienstverlening als geheel beter en goedkoper?
Minder tegelijk, meer resultaat
Naast de dagelijkse operatie lopen programma’s voor digitalisering, nieuwe wetgeving, veiligheid, productontwikkeling en organisatieverandering. Die doen vaak een beroep op dezelfde specialisten en systemen.
Ieder initiatief kan afzonderlijk zinvol zijn. Samen kunnen ze het verandervermogen van een organisatie overschrijden.
Wie slagvaardiger wil worden, moet daarom ook de veranderagenda durven verkleinen. Welke initiatieven dragen het meest bij aan de strategie? Wat moet eerst worden afgerond? En welk programma houden we overeind terwijl de oorspronkelijke aanleiding inmiddels is veranderd?
Met Lean Portfolio Management worden zulke keuzes onderdeel van de besturing. Strategie, investeringen en beschikbare capaciteit worden samen beoordeeld. Daarbij hoort ook het besluit om werk uit te stellen of te beëindigen.
Prioriteren krijgt pas betekenis wanneer het gevolgen heeft voor wat mensen morgen doen.
Richting houden en kunnen bijsturen
Geopolitieke spanningen, vergrijzing, de energietransitie en veranderende markten beïnvloeden wat nodig en uitvoerbaar is. Een meerjarig doel geeft richting, maar de route moet kunnen meebewegen.
Dat vraagt om vaste momenten waarop bestuurders, management en uitvoerende professionals beoordelen: leveren onze inspanningen nog de verwachte waarde op? Zijn de aannames nog geldig? Moeten we versnellen, aanpassen of stoppen?
Ook continuïteit telt mee. Capaciteit die vandaag ongebruikt lijkt, kan bij een verstoring essentieel zijn. Doelmatigheid vraagt daarom ook om inzicht in kwetsbare afhankelijkheden en herstelvermogen.
Technologie en samenwerking moeten werk eenvoudiger maken
AI kan werkzaamheden versnellen. De opbrengst wordt pas duidelijk wanneer ook controle, herstelwerk en beheerkosten worden meegenomen. Begin daarom met het vereenvoudigen van het proces en bepaal vervolgens waar Data & AI waarde toevoegen.
Hetzelfde geldt voor samenwerking tussen afdelingen, organisaties en leveranciers. Meer afstemming helpt wanneer partijen ook besluiten kunnen nemen. Een gedeeld resultaat, duidelijke bevoegdheden en afspraken over investeringen en opbrengsten voorkomen dat samenwerking een extra overleglaag wordt.
Van veranderagenda naar uitvoerbare keuzes
De ambitie voor 2035 krijgt betekenis door de besluiten van vandaag. Dat geldt voor de overheid én voor iedere organisatie die haar strategie wil waarmaken.
Begin bijvoorbeeld bij één vastgelopen veranderopgave: wat belemmert het resultaat, welk werk kan verdwijnen en welke investering versterkt de uitvoering?
Bakkenist helpt organisaties om die vragen te vertalen naar besluiten en uitvoering. Met veranderregie, portfoliosturing, Data & AI en coaching verbinden we de inhoud van de opgave met het vermogen om haar te realiseren.
Welke ruimte ontstaat in uw organisatie wanneer u besluit wat niet langer nodig is?
